Phép giảng tám ngày/Ngày thứ nhít

CATHECHIMVS
in octo dies diuiſus

Phép giảng tám ngày

Dies Primus.

Ngày thứ nhít.


S

Vppliciter petamus ab optimo Cœli Domino vt adiuuet nos, ad hoc vt intelligamus probè legem Domini b intelligendum autem ad boc eſt neminem eſſe in hoc ſęculo qui diù viuat, c vix enim pertingitur ad ſeptuageſimum aut octageſimum ætatis annum d quęrendus eſt igitur à nobis modus vt poſſimus diù viuere, e hoc eſt, vitam ſempiternam adipiſci f hoc enim verè prudentis est g cæteræ omnes huius mundi artes quamuis diuitijs acquirendis ſint aptæ, h minimè tamen eripere nos poterunt ab ignobilitate & miſeria, quin tãdem in eam

Ta cầu cu᷄̀ đức Chúa blời giúpſưc cho ta biét tỏ tưầng đạo Chúa là nhưầng naò b vì ꞗậy ta phải hay ở thế nầy chảng có ai ſóu᷄ lâu; c vì chưng kẻ đến bảy tám mươi tuổi chảng có nhềo. d vì ꞗậy ta nên tìm đàng nào cho ta được ſòu᷄ lâu, e kièm hàng ſòu᷄ ꞗậy: f thật là viẹ người cuên tử. g khác phép thế gian nầy, dù mà làm cho người được phú qúi: h ſau᷄ le chảng làm. được cho ta ngày ſau

Dies primus

Ngày thứ nhít

 incidamus i quare minimè debemuslegẽ Dei addiſcere vt in hoc ſęculo ditemur: k prouẽtus enim Diuinæ legis proprie pertinet ad fuiurum ſæculum. l homines huius ſæculi benè norunt quæ ſpectant ad pręſentem vitam bona & mala : m rationem autẽ tranſeundi feliciter per mortem ad futurum ſæculum minimè norunt. n Ad hoc autem intelligendum ſcire debemus hominum genus componi è duobus, o corpore ſcilicet atque anima. p corpus à Patre & Matre habet, conſtans ex oſſibus, ſanguine, & carne, quæ ſunt corrupt ibilia. q anima tamen eſt ſpiritualis, incorruptibilis, & immortalis r a patre & matre originem minimè trahens, ſed à ſuperiori principio. ſ Anima eſt vt domina, t corpus verò tanquaã ſeruus aut famulus, u qui animæ inſeruire debet tanquã Domino; x turpe namq; eſt famulã dominari, y & dominam ancillari, z neque

khỏi lam tiẻu nhin, khốn nạn. i Vì ꞗậy ta chảng phải haọc đạo cho ta đươc phú quí ở thế nầy. k vì chưng ích đạo thánh đức Chúa blời về đời ſau. l người thế ſự đời nầy lành dữ thì hay: m mlẽ qua đời nầy cho khi chết được ꞗui ꞗẻ đời ſau thì chảng hay. n cho được biét đàng ếy, tlước thi phải hay, lŏài người ta có hai ſự : o một là xác, hai là linh hồn: p xác bởi cha mẹ mà ra, có xưâng, có mấu, có thịt hay nát hay mòn. q ſau᷄ le linh hồn là tính thieng chảng hay mòn chảng hay nát, chảng hay chết; r chảng phải bởi cha mẹ mà ra, thật bởi bề tlên mà có. ſ linh hồn như chúa nhà, t xác như tôi tá, hay là đầi tớ, u vó thi phải phục linh hồn như chúa, x vì chưng đầi tớ cu᷄̀ tôi tá làm chúa nhà, y hay là chúa nhà làm tôi ta, thì lộn lạo z cu᷄̀

chảng phải mlẽ.

a Sao᷄ ta xét ta lo tlứơc cho đầy tớ, hay là ch o chúa nhà ? b thật là ta làm tlứơc cho chúa nhà, ſau lo cho đầy tớ, thì mới phải. d  cày ruộng, buôn bán, những việc thể ếy là viẹc về xác. e  có kẻ đi cày đi cấy, mà được lúa nhều tlao᷄ kho, f  đen khi qua đời nầy một nhám lúa đam đi cu᷄̀ chảng được. g cò kẻ đi hầu hạ chầu chức ꞗua Chúa, mà được làm quan; h đến khi linh hồn ra khỏi xác, những ſự ấy thì phải bỏ, đam về chảng được đi gì ſồt. i có mlời ràng; khi ſinh ra chảng có đam một đou᷄̀ mà lại: k khi chết cu᷄̀ chảng có cầm một đou᷄̀ mà đi. l  vì chưng người ta ở thế nầy chảng ai khỏi ſự ếy, m  thì phải hăọc đạo thánh về đời ſau, n  cho ngày ſau chúng tôi được ſou᷄́ lâu vô cu᷄̀ o cho biét ſự ếy tở tưầnh, thì phải dớ mlời đất An nam nầy nới lien p ſou᷄́ thì gưởi, chết thì về: (nói chữ ſinh là kí dã, tữ là qui dả) q ſao᷄ le thì phải hay đời ſau có hai quê: r một là quê lành, hai là quê dữ, ſ quê tlên quê dưới, t thien đàng, địa ngŏục. u vì chưng tlên blời thì có thien đàng: x ai đến được tlên ếy, y thì chiụ hàng hàng ꞗui ꞗẻ ꞗậy z mà ai muốn ſự ếy tlước hết thì phải tìm, ai a  ſinh ra blời che ta: b ai ſinh ra đất chở ta: c ai ſinh ra muốn vật mà nuôi ta: d hỏi cho biét mà thờ đấy, ếy là đang phúc. e ai nấy ở nước An nam nầy, mà muốn cho được làm quan, f  thì phải đi háu hạ chầu chức ꞗua Chúa, g hay là chiụ viẹc tièn năm qúi thu᷄ế, thì mới khỏi vạ. h ai làm tôi ngụy giạc; i  hay là tlọm cướp, xưng mềnh là quan, k  thì có vạ cu᷄̀ ꞗua Chúa. l Những kẻ ở tlao᷄ nước, thì phải hỏi cho biét, ai làm ꞗua Chúa, mà kính đấy. m huấng lọ người ở thế nầy thì phải tìm cho biét đươc, n ai làm Chúa thật, đã ſinh nên blời, đất, muôn vật, mà thờ đấy.

o Vì chưng ta phải hỏi cho biét, ai ſinh ra mọi ſự, mà thờ đấy, cho nên p bây thì ta mới được lên tlên thien đàng, ꞗui ꞗẻ vô cu᷄̀. q Ví báng chảng hỏi cho biét thật Chúa la ai mà thờ đấy, r lại đi thờ ma khấn quỉ, ſ thì cu᷄̀ như người ở tlao᷄ nước nầy, mà đi làm tôi ngụy. t ai thờ đức Chúa blới cho nên, u thi được lên tlên thien đàng cu᷄̀ đức Chúa blời: x ai thờ ma quỉ, thì đến ở cu᷄̀ mà quỉ : ſao᷄ le ma quỉ ở đau? y thật là mà quỉ ở tlao᷄ địa ngŏục là nhà nó. z địa ngŏục ở đau ? thật ở tlao᷄ đất nầy, là tù rạc a dức Chúa blời hŏá ra mà phạt kẻ dữ. b thế gian gọi là âm phủ thì phải, vì chưng là nơi tối tam mù mịt. c chớ ngờ dưới âm phủ có buân bán, d có ruộng nương cày cấy, như thế gian nầy đâu. e tlao᷄ tù rạc nước nầy ꞗua Chúa bắt kẻ có tội, f tlao᷄ ếy có thấy những đòi tói, cồm, tlang, roi đánh, g nao có ai ꞗào cầm tlao᷄ ếy muốn làm ſao thì được làm ꞗậy ru ? h huống lọ là kẻ ở tlao᷄ điạ ngŏục, i ꞗậy thì chiụ những lửa ſinh lửa diem, đời đời kiếp kiếp, k kốn nạn vô cu᷄̀, khói chảng được nửa. l vì ꞗậy thì ta phải hăọc đạo, m vì đạo là đàng về quê thật. n đàng xuống thì dễ, ăn, üống, chơi boi, làm những viẹc xác. p đàng lèn thì khó, q phải ở hièn lành ngay thật r lo viẹc linh hồn tlước hết : ſ vì ꞗây đạo thật là đạo lí, là đạo phải mlẽ. t phải mlẽ ta làm thì có phúc, u chảng phải mlẽ ta làm thì có phạm tội. x có chữ tlao᷄ ſắch An nam ràng (kien thàng khả kế ngơu giác lí ngư nang phúc nhin tâm) y dêy bền khá buọc được ſừng tlâu, z mlẽ thật khá phục được lào᷄ người ta. a ꞗí bàng nước An nam có đạo nào phải mlẽ, b đi tìm về bởi nước khác xa làm chi mà khó lào᷄. c tlao᷄ nước An nam thường lê thì có hai phàn đạo : d một là lếy blời làm cội rễ mọi ſự mà thờ đấy : e hai là lếy bụt làm tlước. f bay giờ ta xét ſự blời, khi khác thì ta sẽ xét sự bựt.

g Tlao᷄ đại minh có mlời rang (thien phú điạ tái) h blời chê đất chở : i ꞗậy thì blời là nhà, đất là nền: k hễ là nhà nào thì có kẻ làm nên mà mới nên, cu᷄̀ có chúa nhà mà chớ ; l vì ꞗậy thì có blới, cu᷄̀ có chúa nhà mà chớ ; m lại có đại minh ràng (từ tạo thien lợp địa) n xưa dựng blời dựng đất. o mà, ſao có kẻ thờ blời, khấn blời ; p nói blời phán xét, mà ràng, ſou᷄́ chết ở blời. q vì ſao tlao᷄ ſắch ou᷄ khou᷄, nước ngô gọi là thánh, ràng (nữa ŏa phụ thạch bổ thien) r đần bà gọi là ŏa đội đá ꞗá blời. ſ huống lọ thì thật có ai ſinh nên blời. t đền đài cửa nhà ắt có thợ kheó làm cho nên. u người naò mới đẻ ra, thì thật cò cha mẹ ſinh đẻ mà chớ. x huống lọ blời đất thì thật có chúa tlước làm cho nên ſau thì mới nên, mới có. y ꞗí ꞗàng chảng có ai đầu hết mà hŏá ra blời đất nầy, z thì ai giữ gìn blời đất cu᷄̀ thế giái nầy a chó ta ở được mà ſóu᷄? b vì ꞗậy thạt thì thì có Chúa làm ra blời đất muân vật mà chớ.

c Có kẻ thì nói rằng, ꞗí bàng ta chảng thờ blời, d mà blời lếy sấm sét đánh ta hàu làm ſao cho khởi ? e ấy là lo quéi, nào blời có đành được ai đâu ? f có một đức Chúa blời đánh được mà chớ. g cu᷄́ có kẻ nói ràng su᷄́ bán phá thành, h ſao᷄ le su᷄́ từ nhien chảng có phá được đi gì : i dầu mà ai nàm ở khẩu su᷄́ thì một đời, cu᷄̀ chảng có phải nao : k có người tla đạn, tla thuóc ꞗào, l mà lếy lửa bắn thì mới chết mà chớ. m người ta lạy blời, kinh blời bởi đay mà ra quéi quá ꞗậi. n chưng tlao᷄ chữ ngô có chữ thien là blời, o giải thì có hai chữ, p một là chữ nhít, hai là chữ đại nghĩa là một cả. q ſao᷄ le ai là một cả, r ắt là đức Chúa blời ſinh ra blời đất muân vật, ſ thật là một cả : t cả và loài người ta thì phải thờ kính đấy, u ấy là phải mlẽ. x blời là nhà chảng biét đi gì, thờ thì chảng phải mlẽ đâu.

y Cu᷄̃ có kẻ nói ràng (thien phú địa tái) z blời che ta, đết chở ta: mà ſao ta chảng lay. a vò bàng có ꞗào nhà ai, mà coi tháy đã dĕọn mọi ſự ăn tlao᷄ éy, b an üấng nghỉ ngơi đŏạn: c có giã nhà, hay là giã chúa nhà? d dù mà chảng thấy chúa nhà dĕọn mọi vật éi cho, e ví bàng có ai giã nhà, má chảng giã Chúa nhà, thạt là dại mà chớ. f ſự blời đết thì cu᷄̃ ꞗệy, g nếu có ai lạy blời thì chảng biét mlẽ, h cu᷄̀ chảng thou᷄ thien van: i ſao᷄ le thì phải giảng cách mlời nói nầy cho phải mlẽ: k khi có kẻ nói ràng, lạy blời, l thì nói tắt ꞗêy: m như thể khi nói ràng, nhà cả khiến ſư nọ ſư kia: n nhà cả là chúa nhà cả éy, có phép khién mà chớ: o như thể ꞗua Chúa, quan cuyèn, khién ſự nọ ſự kia. p nếu có ai nghe tháy tên nhà cả kêu nhà ếy, mà chảng dìn chúa nhà, nói ràng: q tôi lạy bốn phương nhà nầy, cho tôi được làm quan, r được là ꞗẹy chức éy rử? ſ Nhà thì khác, chúa nhà thì khác: t blời thì khác, Chúa blời thì khác. u như thể nhà là vật chảng biét đều gì x blời cu᷄̃ ꞗệy những xác khou᷄ chảng biét đi gì, chảng thou᷄ mlẽ gì sốt. y Vì ꞗệy chảng nên thờ blơì, chảng khá lạy blời, lạy đức Chúa blời, thờ đức Chúa blời thì mới phải. z nhin vì ſự éy khi thế gian nói ràng, lạy blời, thì thiéu một chữ Chúa, vì ꞗêy thì phải thêm đơm chữ éy: a mà từ này về ſau nói làm ꞗềy. tôi lạy đức Chúa blời, là Chúa cả tlên hết mọi ſự.   b Người ta chảng nên lạy blơì, huống lọ là lạy dết thì chảng khá: c vì chưng đết ở dưới chên ta, mọi ſự dơ dáy ta bỏ tlên mật đết: d lại ta lếy cày sắt mở đết làm giấng làm lỗ mạc ta, mà đết chảng có kêu làm ſao: e vì chưng đết chảng ſou᷄ chảng biét đều gì. f Vì ꞗệy ta chảng nên lạy đết. g ta nên lây một Chúa blời đết là Chúa thật hŏá ra blời đết mà chớ. h hãy còn mlời nói, ta nên lạy bụt chãng? i ſao᷄ le blời thì tlước, bụt thì ſau, k vì chưng Thíc ca làm cội rễ bụt Ngô, l mà ſinh ra đã có blời tlước ba nghìn nam do. m vì ꞗệy ta giảng tlước ſự đức Chúa blời, là cội rễ đầu mọi ſự: n ſau thì ta giảng ſự blời đết muân vật bởi đâu mà có, o cu᷄̀ ſự người ta ở thế này cho đến Thíc ca ſinh ra; p đŏạn thì phải xét, nên thờ Thíc ca chang? q có phải mlẽ thì phải làm, chảng phải thì chớ. r bay giờ ta phải hay có ba đứng bề tlên, gọi là ba cha, ta phải thờ, ở dứng nào, cho nên đứng ếy. ſ đứng dưới là cha mẹ ſinh thân xác cho ta: t đứng giữa là ꞗua Chúa trị nướcL u đứng tlên là đức Chúa blời đết, làm Chúa thật tlên hết mọi ſự: x có ba đứng nầy ta mới được ſóu᷄, được ở. y vì chưng ta có cha mẹ thì mới được thân xàc thịt nầy ſinh ra mà chớ: z ſaŏ le linh hồn ta chảng phải bởi cha mẹ mà ra đâu. a ta chiụ ơn mẹ vì có chiụ thai, mà ta ở tlao᷄o᷄ mẹ chín thàng mười ngày, b chiụ khôn khó mà đẻ ta, đŏạn ba nam bú mớm: c có khi thì mẹ cắt của miệng mình mà cho con ăn: d cu᷄́ có khi mẹ ăn miếng đáng, mà miếng ngon để dành cho con ăn: e lại có khi mẹ nàm chốn ướt, mà chốn ráo để cho con nàm. f Cha đẻ con đŏạn thì lo viẹc nuoi nếng, g vì ꞗệy có khi thì cha thức ſớm chảng ngũ, h mà làm nghề nọ nghề kia, chạy xuôi chạy ngược, i kiém của mà nuoi con. k thật con thaỏ kính cha mẹ thì thậm phải. l ví bàng có ai chảng thao᷄ kính, chảng khứng ꞗưng phép cha mẹ, m thạt thí có tội trạo᷄.   n Bua Chúa cu᷄̀ gọi là cha cả và nước, cu᷄̀ cắc dên: o chảng có ꞗua Chúa, thì nước ở an lành chảng được: p vì chưng ꞗua Chúa trị nước cho dên ờ được an lành. q vì ꞗệy ꞗua Chúa thì giữ nước, r và cho kẻo giạc bề ngŏài phá nước làm khốn dên ſ ſau thì ſửa tlao᷄ nứoc, t làm cho đại thần hŏà thŏận cu᷄̀ nhau u và tiẻu dên yeu đang thou᷄ việc cu᷄̀ nhau nữa. x Ví bàng chảng có ꞗua Chúa ſửa nước một ngày, y thạt là có ra những ſự laó daó, hổn hào tlao᷄ dên mà chớ. z đại thần tlao᷄ nước côên tử thì giúp ꞗua Chúa trị nham ſửa nước. a tiểu nhin thì ra tièn năm tièn qúi giúp viẹc ꞗua Chúa nữa. b Vì ꞗệy hễ là kẻ ở tlao᷄ nước phải kính dái ꞗua Chúa. c ví bàng có ai tlao᷄ nước mà theo ngụy thì chiụ phạt đã đáng. d hạy còn cha cả là Chúa cả tlên hết mọi ſự: e đã hŏá nên và giữ gìn blời đết muân vật cu᷄̀ hết mọi ſự. f naò có ai hồ nghi mà chảng chiụ thờ phượng đấy tlên hết mọi ſự, mà chảng dại ru? g khŏở xưa khi chưa có blời, chưa có đết, chưa có đi gì. h mà đã có một đúc Chúa blời thinh nhàn ꞗụi ꞗẻ ꞗệy chảng có thiéu gì ſột. i mới ſinh ra blời ſinh ra đết, k lại hŏá ra mọi ſự ở tlao᷄ blời nầy nữa. l tlên blời thì hŏá ra mặt blời mặt blang, cu᷄̀ ngôi ſao cho ta được ſáng. m ví bàng chảng có ſáng, ta ở làm ſao được? n dưới hạ giái nầy thì ſinh ra muâng chim cầm thú, hŏa quả, cây cối, rau cỏ cho ta được ăn. o cu᷄̀ có làm nên gõ, nước, lưả gió cu᷄̀ các kì ſự cho ta du᷄̀ p ví bàng thien hạ chảng có mưa chảng có náng ta ſou᷄́ làm chi được? q thạt blời đết cu᷄̀ mọi ſự ở tlao᷄ thé giái nầy bởi một đức Chùa blời rọu᷄ rãi vô cu᷄̀ mà có. r vi ꞗệy ta cám ơn đức Chúa blời là cha cả chúng tôi, và thờ phượng đếy tlên hét, mọi ſự thì thậm phải. ſ Dù mà có kẻ chảng hay chữ đại minh mấy, mà nóy ràng, t tlao᷄ sắch đại minh hay một khien thờ blời, thì chảng thou᷄ kinh sắch u vì chưng tlao᷄ kinh ſách ou᷄ khỏu᷄, và tlao᷄ ſách khác khien thờ thượng đé, x ắt thạt thượng đế là một đực Chúa blời, làm ꞗua Chúa cả tlên hết mọi, ſự, cu᷄̀ tlên hết mọi ꞗua Chúa. y lại ví bàng tlao᷄ tlao᷄ sắch ngo chảng có nói đến ſự đúc Chúa blời là cha cả ſinh ra mọi ſự, cu᷄̀ chảng có phải nao. z vì chưng đã có mlẽ ſáng tlao᷄o᷄ chúng tôi thì phải suy mlẽ này, a thạt có cha cả là Chúa cả hŏá ra mọi ſự, thì mới nên mọi ſự. b Nhin vì ſự éy thì đầu nam ꞗua Chúa An nam làm phép cả, c có đại thần cả và nước và cŏên cŏấc đều cu᷄̀ thien hạ đi cu᷄́ , ra giao ma tế thượng đế d đến khi ꞗua Chúa đã té thượng đế đŏạn, e thì đại thần cu᷄̀ kẻ cả tlao᷄ nước, f cu᷄̀ cả và thien hạ thì mới lạy ꞗua Chúa tlước mạt dên. g thoi đŏạn ai nếu thì vè nhà mà lạy cha mẹ cu᷄̀ kẻ bề tlên mình ou᷄ bà ou᷄ vải. h tlao᷄ việc nầy ta xét được người An nam lếy mlẽ mình mà thờ ba đứng cha, dù mà chưa biét tỏ tưàng. i thứ nhít là thượng phụ, thạt là thượng đế. k mà ꞗua Chúa An nam tế thượng đế tlước mạt thien hạ cu᷄̀ đại thần. l thay vì các dên ở chầu ꞗua Chúa khi làm việc m mà các dên ở đếy, dù mà chảng biét, mà đứng lạng, cu᷄̀ thờ thượng đế, là cha cả tlên hết mọi ſự, theo ꞗua Chúa ꞗệy. n làm việc té thượng đế đŏạn thì kẻ cả tlao᷄ nước đài thần cu᷄̀ các dên thì kính ꞗua Chúa mà lạy xuấng như thói An nam. o éy là thạt kính lạy tru᷄ phụ cả và nước, là ꞗua Chúa p ſau hết khi ai nếy về nhà mà lạy cha mẹ ou᷄ bà ou᷄ vải; q bởi vì có mlẽ ở tlao᷄o᷄ mình dĕại kính phụ thứ ba, là chức dươi ꞗệy. r Như có ba đứng cha, từ nhien hay biét cu᷄̀ có ba đứng thưởng phạt, ſ vì chưng cha nào ſinh đẻ con lành có ꞗưng mlơi cha, t thì cha thướng cho của cải mình: u ví bàng cha ſinh đẻ con kứng cổ chảng nghe mlời cha, x thì cha phạt, lếy roi mà đánh y ví bàng con chảng chừa lâu thì cha cu᷄̀ xua đi, má chảng cho của mềnh. z ſao᷄ le dù mà cha mẹ naò có con hièn lành ꞗưng phép, cho con mình làm quan thì chảng được. a mà cha mẹ nào có con dú mà chảng nghe mlời thì cu᷄̀ đánh chết chảng dược: b có đánh chết thì có vạ. c ſao᷄ le ꞗua Chúa có dên ꞗưng phép chảng nhửng là thướng mà cho tièn bạc của cải như cha mẹ, d và kửa nhà ruộng nương hơn cha mẹ nữa. e mà lại cho làm quan cuyèn bàng cou᷄ dên thì cu᷄̀ được. f ví bàng ai làm ngụy chảng ꞗưng lè lŏẹt tlao᷄ nước g ꞗua Chúa thì phạt được h chảng lọ là cất của, mà lại chém giét.   i ắt thạt thượng phụ là cha cả, chúa cả tlên hết mọi ſự, có thưởng có phạt trạo᷄: k vì chưng ai giữ đạo Chúa cả, thì Chúa thướng được no mọi ſự đời nầy, l mà lại đời ſau thưởng hàng ꞗui ꞗẻ ꞗệy. m ví bàng có ai chảng khứng thờ Chúa Cha, n mà lại thờ ma quỉ cu᷄̀ các vật: o đức Chúa blời thì phạt được và cất hết của thế nầy, p cu᷄̀ làm đau náng cho đến chết thì cu᷄̀ được: q mà lại phạt được vô cu᷄̀ bỏ xuấng tlao᷄ điạ ngoục chiụ khốn nạn đời đời. r Ai nếy xưa nay mà chưa biét thạt chúa blời đết, cu᷄̀ chưa có thờ cho nên; ſ nay có mới ſáng ra, khi có rao lệnh đức Chúa blời: t ai giảng đạo cho thì như ſai vien rao lẹnh đức Chúa blời ſai cho, u mà làm cho được khỏi phat khốn nạn vô cu᷄̀, x lại cho được chiụ thướng ꞗui ꞗẻ vô cu᷄̀ ꞗệy. y chớ có nói, đạo nầy là đạo pha lang: z vì chưng đạo thành đức Chúa blời là ſáng, và tlước, vá mlớn hơn mặt blời: a nói thí dụ, mạt blời ſoi đến nước nào, thì làm ngày ſáng nước éy; b dù mà nước khác chưa thấy mặt blời maọc lên, hãy cón chiụ tối đêm, c ſao᷄ le chảng có ai gọi mặt blời là mặt blời nước éy, dù mà đã chiụ ſáng mặt blời ſoi nó tlước. d Vì chưng mặt blời là chung cả và thế giái, e mà đã có tlước hơn nước éy ſoi cho: f đạo thánh đức Chúa blới thì cu᷄̀ ꞗệy: g dù mà có nước nào đã chiụ đạo tlước, h cu᷄̀ chảng nên gọi là đạo nước nọ nước kia i thạt tên là đạo thánh đức Chúa blơi, là chúa tlên hét mọi ſự, k thạt là đạo thánh, và tlước, và trạo᷄ hơn no mọi nước thien hạ. l ếy là đạo thánh đức Chúa blời đã ſang ſoi đến nước An nam nầy, m chớ có ai đáo᷄ con mật thieng lieng ở tlao᷄ linh hồn, và tlo᷄o᷄ ta: n mà lại chiu lếy đạo chính phải mlẽ, hết lào᷄ hết sức: o lại ghét mà bỏ đi những tối tăm mù mịt tội lỗi đã pham xua nay, p mà cảm ơn đức Chúa cả cho ꞗêy giờ đạo ſáng, dù mà đã có tlước khi chưa có blời, và chiụ lếy hết lào᷄ q mà lại cho được ſáng lào᷄ nữa, thì phải lại đức Chúa blời, mà cầu đếy cho nên.